De laatste maanden neemt het aantal mensen met een burn-out angstaanjagend toe. Bij nazicht zien we in onze bestanden dat het hier niet enkel om burn-out gaat, maar ook om een vorm van verveling, bore-out. Burn-out en bore-out hebben eenzelfde klachtenpatroon.

Deze twee verschijnselen hebben alles te maken met het stressmechanisme. In het kader van het stressmodel van Hans Selye spreken we van vluchten, vechten of bevriezen wanneer iets of iemand ons bedreigt.

Agressie, controle, dominantie, en woede horen thuis bij het vechtgedrag.

Een vluchtgedrag vertonen we wanneer we een taak uitstellen. Ook zoeken naar goedkeuring, en subtiele manipulatie horen hierbij. Vechters hebben behoefte om constant bezig te zijn en houden niet van routine activiteiten. Wanneer de energie opgebruikt is, kunnen ze een burn-out ontwikkelen.

Vluchters hebben behoefte aan goedkeuring en waardering en hebben veel nood aan externe stimulatie. Wanneer die externe stimulus niet voldoende aanwezig is, kunnen ze een bore-out ontwikkelen. 

In onze hersenen hebben we een klein gebied in het reptielenbrein dat al onze gevoelens van onze jeugd registreert. Dit gebied heet de amandelkern of de amygdala. In deze kern worden al onze angsten geregistreerd en soms ook aangepakt. Dit gebied heeft geen communicatie- eigenschappen maar slaat al onze emotionele ervaringen van ons leven op. Onze ervaringen worden hier geregistreerd het gevoelsniveau. Deze gevoelens kunnen ons het hele leven blijven achtervolgen. Dat is de reden waarom sommige mensen meer voorbeschikt voor het ontwikkelen van een burn-out, anderen voor het ontwikkelen van bore-out. En weer anderen voor het ontwikkelen van een posttraumatisch stresssyndroom. De demonen van het verleden doen hun ziekmakend werk via de informatie die aanwezig is in de amygdala.  

Bore-out.

Sommige mensen vervelen zich. Ze worden te weinig uitgedaagd. Hun capaciteiten, hobby’s, interesses of kennis zijn niet in evenwicht met wat van hen gevraagd wordt. En dan worden ze ziek. Men kan dus ziek worden van onderbelasting. Bore-out kan optreden op het werk. Maar ook een relatie, vriendschap kunnen de verschijnselen van bore-out ( of van burn-out) waargenomen worden.

In deze tekst zal ik ingaan op bore-out ten gevolge van onderbelasting op het werk.

Bore-out: moe van verveling

‘Mijn chef wil alles zelf doen. Ik heb niets omhanden en verveel me dood op het werk. Dat hoor je eigenaardig genoeg zeggen wanneer bepaalde werknemers hun werk beschrijven.

Het verschijnsel bore-out werd zeer recent in het boek Diagnosis Boreout door de Zwitserse bedrijfsadviseurs Peter Werder en Philippe Rothlin beschreven. Zij menen dat vijftien procent van de kantoorwerkers bedreigd wordt door bore-out, omdat ze zich vervelen op het werk. Ze zijn ‘onderbelast’, want ze hebben een werk dat niet voldoende afwisselend of uitdagend is. Een bore-out kan optreden wanneer de werknemer te weinig werk omhanden heeft of enkel routineklussen mag afhandelen. Daardoor slaat de verveling toe en ontwikkelt zich een gevoel van leegte en waardeloosheid. Stress kan dus niet alleen ontstaan bij overbelasting, maar ook wanneer je het gevoel hebt dat er een onevenwicht bestaat tussen de eisen die je baas stelt en je vaardigheden. Er kan te veel van je gevraagd worden, maar evengoed te weinig. Op sommige werkplaatsen krijgen de medewerkers amper zinvol werk of moeten ze werken onder een strikt toezicht. De werknemers doen er echter alles aan om toch maar de indruk te wekken dat ze druk bezig zijn. Want je kunt nu toch niet gaan vertellen aan de chef dat je bezig bent je grandioos te vervelen. Hoewel die mensen niet overbelast zijn op het werk, kunnen ze toch vermoeid en lusteloos worden.

Bore-out mag niet verward worden met luiheid, want een bore-out is een proces van jaren, terwijl luiheid een persoonlijkheidstrek is. En we moeten oppassen dat we niet elke mistevreden medewerker een gestresseerde opgebrande medewerker noemen. Daarom zijn vragenlijsten waar de diagnose stress, bore-out en burn-out gemaakt wordt, veel zinvoller dan tevredenheidonderzoeken. In onze volgende brief gaan we in op het onderwerp van zinvolle vragenlijsten. 

Risico op bore-out
Om te weten of je risico loopt op een bore-out, kun je de onderstaande vragen beantwoorden. Ze zijn opgesteld naar een idee van Rothlin en Werder. Beantwoord elke vraag met ja of nee. Wanneer je op meer dan zes vragen ‘ja’ geantwoord hebt, is er een verhoogd risico op bore-out.
- Hou je je ook bezig met zaken voor je privéleven of hobby’s tijdens
de werkuren?
- Doe je eerder routineklussen op het werk?
- Heb je een vervelende job?
- Is je job helemaal niet uitdagend?
- Moet je soms de indruk wekken druk bezig te zijn op kantoor omdat
je chef plots voorbijkomt?
- Ben je moe of geïrriteerd na het werk, ook al had je bijna niets te
doen?
- Heb je slechte collega’s?
- Werk je in een onaangename omgeving?
- Heb je een zee van tijd over om meer werk te doen?
- Verveel je je soms op het werk?

Het is niet zo dat enkel de leidinggevenden of de chef hun verantwoordelijkheid moeten opnemen bij bore-out.
Het begint vooral bij jezelf, wij zijn de architecten van ons eigen geluk.
Dus neem individuele verantwoordelijkheid. Er is meer dan ooit open communicatie in bedrijven, praat dus over het probleem voor het te laat is. Neem initiatief en wees creatief.
Belangrijk is dat het werk ons interesseert. Wanneer we de loterij zouden winnen en niet meer moesten gaan werken, zouden we toch al snel weer aan de slag gaan. Dat kunnen uiteenlopende dingen zijn zoals je buren helpen of liefdadigheidswerk doen, maar het zijn vooral dingen die je interesseren. Waarom zou je dat ook niet zoeken in je werk? Ga op zoek naar voor jou zinvol werk, vraag uitleg aan de chef en vraag of je misschien van taak kunt veranderen.

Geld mag dan wel niet de drijfveer zijn, toch is het een goede stimulans. Zorg er dus voor dat je de best mogelijke deal onderhandelt voor je werk. Tijd is kostbaar. Hoe ouder je wordt, hoe meer je dat gaat beseffen. Vul de kostbare tijd niet op met strategieën om bore-out te verbergen. Maak een duidelijk onderscheid tussen werktijd en vrije tijd, zorg voor een mooi evenwicht tussen beide en weet hoe je die werktijd en vrije tijd kunt invullen. Ontmoet op het werk de collega’s die je liggen en in je vrije tijd de mensen die je dierbaar zijn. Als de bore-out toch lijkt toe te slaan, is het tijd om met je chef te praten. Stop je niet weg, het leven is immers te kort om het grootste deel in verveling door te brengen. Spreek erover met je chef in de ik-vorm. Zeg dus ‘ik zou willen’ en niet ‘jij geeft me geen uitdagend werk’. Toon dat je dat werk aankunt en let erop dat er niet opnieuw routinewerk op je afkomt.

. 

Tenslotte nog dit:

- Wij zien bij zelfstandigen ook vaak een bore-out optreden.

- Zorg er voor dat ook in je privéleven voldoende uitdagingen aanwezig zijn. Vrienden en leuke hobby’s zijn van groot belang wanneer je een bore-out wil vermijden.
- Men geeft de dikwijls de raad om na zware inspanning te zorgen voor een extra beloning in de vorm van bijvoorbeeld een goed diner of een tas koffie. Dit is niet per definitie een goede gewoonte. Want dan heb je behoefte aan een externe stimulus om een taak te beginnen. En daardoor juist raak je gedemotiveerd en neemt het risico op bore-out toe. Veel beter is te zorgen voor interne motivatie, een zogenaamd intern referentiekader. Dat werkt veel beter. En het risico op burn-out of bore-out zal sterk afnemen.
- Let op een goede organisatie van je werk, je privéleven en de relatie tussen beiden